Trong các vụ việc ly hôn, quyền nuôi con luôn được pháp luật đặc biệt quan tâm. Để giành quyền nuôi con, cha hoặc mẹ cần đáp ứng nhiều yêu cầu quan trọng như điều kiện kinh tế ổn định, môi trường sống phù hợp, thời gian chăm sóc và sự gắn bó tình cảm với con. Bên cạnh đó, yếu tố đạo đức, lối sống và khả năng đảm bảo sự phát triển toàn diện cho trẻ cũng được Tòa án xem xét kỹ lưỡng. Việc chuẩn bị đầy đủ chứng cứ và lập luận thuyết phục sẽ giúp tăng khả năng được giao quyền nuôi con.
Căn cứ pháp lý
- Luật Hôn nhân và gia đình 2014
- Bộ luật tố tụng dân sự 2015
1. Thế nào là trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con sau khi ly hôn
– Căn cứ Điều 81 Luật hôn nhân và gia đình 2014, việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con sau khi ly hôn được quy định như sau:
- Sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình theo quy định của Luật này, Bộ luật dân sự và các luật khác có liên quan.
- Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.
- Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.
2. Các yếu tố giành quyền nuôi con
Giành lại quyền nuôi con sau ly hôn là việc một bên cha hoặc mẹ (bên không được trực tiếp nuôi con theo bản án hoặc quyết định ly hôn của Tòa án) yêu cầu Tòa án thay đổi người trực tiếp nuôi con. Mục đích chính của những yếu tố này là đảm bảo cho sự phát triển tốt nhất cho con cái.
– Điều kiện kinh tế và môi trường sống
- Có việc làm và thu nhập ổn định
- Có chỗ ở hợp pháp
- Đáp ứng được các nhu cầu thiết yếu của trẻ như ăn uống, giáo dục và chăm sóc y tế
- Môi trường sống lành mạnh
Trong thực tế xét xử, Tòa án luôn ưu tiên bảo vệ trẻ khỏi môi trường sống có thể gây ảnh hưởng xấu đến sự phát triển cả về thể chất lẫn tinh thần.
– Độ tuổi và nguyện vọng của con
- Căn cứ theo khoản 2 Điều 81 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014: Khi quyết định người trực tiếp nuôi con từ đủ 7 tuổi trở lên, Tòa án phải xem xét nguyện vọng của con.
Điều này cũng áp dụng khi xem xét thay đổi quyền nuôi con sau ly hôn. Nếu trẻ có mong muốn ở với cha/mẹ còn lại và mong muốn này xuất phát từ nhu cầu thực tế thì Tòa án có thể xem xét chấp nhận yêu cầu thay đổi quyền nuôi con.
- Căn cứ theo khoản 3 Điều 81 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014: Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.
– Đạo đức và lối sống của cha mẹ
- Người có hành vi bạo lực, nghiện ma túy, vi phạm pháp luật thường bị hạn chế về quyền nuôi con.
– Thay đổi điều kiện khách quan
- Cha hoặc mẹ chuyển về sinh sống tại địa phương có môi trường sống tốt hơn
- Thu nhập ổn định hơn
- Có thời gian chăm sóc con nhiều hơn
Nếu bên đang nuôi con thay đổi nơi ở gây ảnh hưởng xấu đến việc học tập và sinh hoạt của trẻ thì Tòa án có thể xem xét giao con cho bên còn lại. Các yếu tố này cần được chứng minh bằng các loại liệu, giấy tờ hợp pháp để Tòa án có thể đưa ra đánh giá khách quan nhất.
3. Các chứng cứ trong việc giành quyền nuôi con
Điều 93 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 quy định: Chứng cứ trong vụ việc dân sự là những gì có thật được đương sự và cơ quan, tổ chức, cá nhân khác giao nộp, xuất trình cho Tòa án trong quá trình tố tụng hoặc do Tòa án thu thập được theo trình tự, thủ tục do Bộ luật này quy định và được Tòa án sử dụng làm căn cứ để xác định các tình tiết khách quan của vụ án cũng như xác định yêu cầu hay sự phản đối của đương sự là có căn cứ và hợp pháp.
Theo đó, chứng cứ là những gì có thật, được thu thập theo trình tự và thủ tục luật định, được sử dụng làm căn cứ để xác định sự thật khách quan của vụ án hoặc việc dân sự. Trong vụ việc yêu cầu thay đổi quyền nuôi con, chứng cứ đóng vai trò quan trọng. Đó là cơ sở pháp lý để Tòa án đánh giá liệu việc thay đổi người trực tiếp nuôi con có phù hợp với lợi ích tốt nhất của trẻ hay không.
3.1. Về điều kiện của bản thân
– Điều kiện tài chính:
- Cung cấp hợp đồng lao động, bảng lương, sao kê ngân hàng, giấy phép kinh doanh hoặc các nguồn thu nhập hợp pháp khác. Nếu có tài sản như nhà đất, xe cộ, hãy chuẩn bị giấy tờ chứng minh để tăng sức thuyết phục nhằm giành quyền nuôi con
– Chỗ ở ổn định và môi trường sống tốt
- Ảnh chụp nơi ở, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc hợp đồng thuê nhà. Nêu rõ môi trường sống gần trường học, cơ sở y tế, không ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ.
- Lịch làm việc; Xác nhận của công ty về thời gian làm việc linh hoạt, cho thấy bản thân có đủ thời gian để chăm sóc và đưa đón con đi học;
- Các giấy tờ, bằng khen chứng minh nhân thân tốt và không có tiền án/tiền sự.
– Nhân thân và đạo đức tốt
- Giấy xác nhận tại địa phương, xác nhận không vi phạm pháp luật, không nghiện ma túy, không bạo lực.
3.2. Người trực tiếp nuôi con không đủ điều kiện
– Bỏ bê việc chăm sóc con cái:
- Hình ảnh, video về nơi ở của con bừa bộn, môi trường sạch sẽ;
- Con cái thường xuyên trong tình trạng đói khổ, ăn mặc không phù hợp;
- Kết quả học tập sa sút (học bạ và nhận xét của giáo viên);
- Giấy khám sức khỏe cho thấy con bị suy dinh dưỡng, ốm đau thường xuyên mà không được chăm sóc y tế đầy đủ
– Hành vi bao lực, ngược đãi đối với con cái:
- Hình ảnh, video đánh đập con cái
- Hình ảnh, video ép con cái làm những chuyện không phù hợp với độ tuổi
- Vết thương trên cơ thể con cái (nếu có)
- Những ảnh hưởng tiêu cực đến tâm thần, nhận thức của con cái ( cung cấp các giấy khám sức khỏe của con cái )
3.3. Về nguyện vọng của con sau ly hôn
Căn cứ theo khoản 2 Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 đối với con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con. Trong trường hợp này, thẩm phán sẽ tiến hành lấy ý kiến của con chưa thành niên từ đủ 7 tuổi trở lên. Ý kiến của con sẽ được xem xét và cân nhắc trong quá trình giải quyết tranh chấp về quyền nuôi con.
4. Làm gì để tăng cơ hội giành quyền nuôi con
– Chuẩn bị hồ sơ đầy đủ như hợp đồng lao động, bảng lương, sao kê ngân hàng, giấy tờ đất đai để tăng cơ hội giành quyền nuôi con
– Chuẩn bị các chứng cứ để chứng minh môi trường sống lành mạnh nhằm đảm bảo cho sự phát triển tốt nhất dành cho con cái: Lời nhận xét từ các hàng xóm xung quanh về lối sống của bản thân, hòa đồng, thân thiện với tất cả mọi người.
– Đặt lợi ích của con lên trước mong muốn cá nhân: Tất cả hành động nên hướng đến việc bảo đảm môi trường sống tốt nhất cho con.
Việc giành quyền nuôi con không chỉ dựa vào mong muốn cá nhân mà phải đặt lợi ích tốt nhất của trẻ lên hàng đầu. Cha hoặc mẹ cần chứng minh được khả năng chăm sóc, giáo dục và tạo môi trường phát triển ổn định, lành mạnh cho con. Đồng thời, sự chuẩn bị kỹ lưỡng về chứng cứ và hiểu biết pháp luật sẽ là yếu tố quyết định trong quá trình giải quyết tại Tòa án. Vì vậy, mỗi bên cần cân nhắc thấu đáo, hành xử có trách nhiệm để đảm bảo quyền lợi và tương lai tốt đẹp nhất cho con trẻ.
Trên đây là bài viết của Luật Dương Gia về “Các yêu cầu để giành quyền ly hôn”. Trong trường hợp các độc giả còn đang thắc mắc, hãy liên hệ ngay với Luật Dương Gia để được tư vấn nhanh chóng và chính xác nhất.
CÔNG TY LUẬT TNHH DƯƠNG GIA
Chi nhánh Đà Nẵng: 141 Diệp Minh Châu, phường Hòa Xuân, thành phố Đà Nẵng
Chi nhánh Miền Trung: 67 Trần Xuân Lê, phường Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng
Điện thoại: 0931548999; 02367300899
